แผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว 2561

แผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว
ประจำปีงบประมาณ 2561
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

หลักการและเหตุผล

มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เป็นหนึ่งในสถาบันอุดมศึกษาที่ตระหนักถึงการพัฒนามหาวิทยาลัยในกรอบยุทธศาสตร์ “สวนดุสิต 5.0” ที่มุ่งขับเคลื่อนการเป็นมหาวิทยาลัยเฉพาะทางในสาขาอัตลักษณ์ โดยในปี 2560 มีการปรับยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยโดยเน้นการบริหารจัดการที่มีคุณภาพ ซึ่งการจัดการคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมถือเป็นการจัดการคุณภาพตามกรอบยุทธศาสตร์ที่สำคัญประการหนึ่ง โดยมหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีนโยบายในการจัดการคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมทั้งในส่วนที่เป็นการจัดการเรียนการสอน และสิ่งแวดล้อมโดยทั่วไปของมหาวิทยาลัย วิทยาเขต และส่วนที่เป็นพื้นที่จัดการศึกษานอกที่ตั้งของมหาวิทยาลัย เพื่อมุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยที่สวย สะอาด และใส่ใจสิ่งแวดล้อม (Clean & Green University)

ทั้งนี้ ห้องสมุดถือเป็นแหล่งรวบรวมความรู้ ที่นอกจากจะช่วยส่งเสริมการเรียนรู้แล้ว ยังช่วยสร้างความตระหนักและความรับผิดชอบที่มีต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งดำเนินกิจกรรมที่สนับสนุนให้เกิดพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการประหยัดพลังงานและใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า และเพื่อให้เกิดความสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับมหาวิทยาลัย รวมทั้งแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน (SDU QA) ที่มุ่งเน้นการประหยัดพลังงานและลดขยะมูลฝอยภายในมหาวิทยาลัย สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ให้บริการด้านห้องสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ จึงได้จัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2561 ขึ้น เพื่อวางกรอบและแนวทางการดำเนินงานเพื่อการเป็นห้องสมุดสีเขียว ภายใต้ชื่อ SDU ARIT Green Library โดยเน้นการดำเนินกิจกรรมตามแนวคิด “ลดเพื่อโลก” และส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการเป็นห้องสมุดปลอดขยะ (ARIT Zero Waste) ตามหลักการ 3Rs ประกอบด้วย Reduce Reuse และ Recycle

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อใช้เป็นกรอบและแนวทางการดำเนินงานการพัฒนาห้องสมุดสีเขียวเพื่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม และบริหารจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมภายในห้องสมุดและสำนักงาน ให้เป็นไปตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว และเกณฑ์การพัฒนาห้องสมุดสีเขียว
  2. เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ และสนับสนุนทรัพยากรสารสนเทศด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างเพียงพอ
  3. เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของนักศึกษา และบุคลากรของมหาวิทยาลัย ในการลดใช้พลังงานและจัดการขยะแต่ละประเภทได้อย่างเหมาะสม
  4. เพื่อกำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดด้านการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว โดยติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

ความเชื่อมโยงการดำเนินงานพัฒนาห้องสมุดสีเขียวกับยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัย

แผนการดำเนินงาน

แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมเป้าหมาย/ผลสัมฤทธิ์ตัวชี้วัดระยะเวลาดำเนินการผู้รับผิดชอบ
1. โครงการ “ลดเพื่อโลก”   1.1 ลดการใช้พลังงานไฟฟ้าและน้ำ 1.1.1 บันไดแคลอรี่ 1.1.2 การจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ประหยัดพลังงานไฟฟ้า และน้ำ    (1) ลดการใช้พลังงานไฟฟ้าและน้ำ (2) ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสร้างจิตสำนึกที่ดีในการใช้พลังงานไฟฟ้าและน้ำอย่างคุ้มค่า    (1) ปริมาณการใช้ไฟฟ้าไม่ เกินค่ามาตรฐานที่กำหนด (EUI) (2) เพิ่มอัตราการประหยัดพลังงานภายในอาคารหอสมุดได้ร้อยละ 10 (3) รายงานผลการสำรวจและบำรุงรักษาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการลดการสูญเสียน้ำ    เดือนตุลาคม 2560 – เดือนสิงหาคม 2561 
1.2 ลดปริมาณขยะ   1.2.1 การคัดแยกขยะที่ถูกวิธี 1.2.2 ลดปริมาณขยะโดยใช้หลัก 3R (Reduce, Reuse และ Recycle) 1.2.3 การติดตั้งถังดักไขมัน    (1) ผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการสามารถคัดแยกขยะได้อย่างถูกต้อง (2) มีวิธีการจัดการขยะที่เหมาะสม (3) สามารถบริหารจัดการคุณภาพน้ำทิ้งที่เกิดจากขยะหรือเศษอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ    ข้อมูลบันทึกปริมาณขยะ ทั้งในส่วนข้อมูลปริมาณขยะที่ส่งจำหน่าย และปริมาณขยะที่นำมา recycle หรือ reuse    เดือนพฤศจิกายน 2560 – เดือนกันยายน 2561 
1.3 ลดการใช้ทรัพยากร   รณรงค์การใช้ช่องทางอิเล็คทรอนิกส์แทนการใช้กระดาษ เช่น การประชุมโดยใช้ระบบ e-Meeting การประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อออนไลน์ เป็นต้น      (1) ลดการใช้กระดาษ (2) ใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ (3) พัฒนาคุณภาพการทำงานให้เป็นไปตามมาตรฐาน “สำนักงานสีเขียว”    ปริมาณการใช้กระดาษลดลง ร้อยละ 10 เมื่อเทียบกับปีงบประมาณ 2560    เดือนตุลาคม 2560 – เดือนกันยายน 2561 
2. กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ได้แก่   2.1 อบรมให้ความรู้ด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม        ผู้ปฏิบัติงานได้รับความรู้และมีส่วนร่วมในการประหยัดพลังงานและดำเนินการตามแนวทางพัฒนาห้องสมุดสีเขียว      (1) ผู้เข้ารับการอบรมผ่านเกณฑ์การประเมินความรู้หลังการอบรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 จากจำนวนผู้เข้ารับอบรมทั้งหมด (2) จำนวนบุคลากรที่เข้ารับการอบรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนบุคลากรทั้งหมด      เดือนมิถุนายน 2561 
2.2 จัดนิทรรศการในวันสิ่งแวดล้อมไทย    (1) เผยแพร่พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งความรู้เกี่ยวกับการจัดการพลังงาน   (2) ผู้เข้าชมนิทรรศการได้รับความรู้และตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาสิ่งแวดล้อมเดือนธันวาคม 2560 
2.3 การศึกษาดูงานด้านการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมในสำนักงาน (Green Office)ผู้ปฏิบัติงานสามารถนำความรู้ที่ได้รับ มาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานได้    (1) ผู้ปฏิบัติงาน เข้าศึกษาดูงาน ไม่น้อยกว่า 30 คน   (2) ได้องค์ความรู้ 1 เรื่อง เพื่อนำมาพัฒนาหน่วยงานให้ดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐาน “สำนักงานสีเขียว”เดือนมีนาคม 2561 
2.4 จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ หรือสื่อการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมมีการสื่อสารประชาสัมพันธ์ และจัดกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ ทางด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมจำนวนสื่อประชาสัมพันธ์ ไม่น้อยกว่า 10 ชิ้นงานต่อปีเดือนตุลาคม 2560 – เดือนกันยายน 2561ฝ่ายสำนักงาน
3. กิจกรรมการแข่งขัน 5ส ระหว่างฝ่าย    (1) สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติงาน ทำให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างรวดเร็ว   (2) พื้นที่สำนักงานสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อย (3) ลดความสิ้นเปลืองในการจัดซื้อวัสดุสำนักงานเกินความจำเป็น(1) ผู้ปฏิบัติงานมีส่วนร่วมในกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนบุคลากรทั้งหมด   (2) คะแนนประเมิน 5ส ผ่านเกณฑ์ในระดับดีทุกฝ่ายเดือนกรกฎาคม 2561 
4. กิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดี โดยประเมินและลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมภายในสำนักงานและห้องสมุด เช่น ขยะกระดาษ เศษอาหาร เป็นต้น   (1) การคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นต์ (2) จัดซื้อวัสดุสำนักงานที่มีฉลากเขียว หรือวัสดุสำนักงานที่มีสัญลักษณ์คาร์บอนฟุตพริ้นท์ เพื่อลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (3) กิจกรรมชดเชยคาร์บอน (ระดับบุคคล)(1) ลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก   (2) ห้องสมุดมีภาพลักษณ์ที่ดีในด้านความรับผิดชอบต่อสังคม และมีส่วนร่วมในการลดภาวะโลกร้อน  (1) ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์รายบุคคล   (2) ร้อยละของวัสดุสำนักงานที่มีฉลากเขียว หรือที่มีสัญลักษณ์คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 5 ของวัสดุสำนักงานทั้งหมดเดือนมกราคม – เดือนกันยายน 2561 
5. กิจกรรมห้องสมุดปลอดขยะ (ARIT Zero Waste)สามารถนำขยะกลับมาใช้ใหม่ หรือประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์(1) จำนวนนักศึกษา และบุคลากรที่เข้าร่วมกิจกรรม ไม่น้อยกว่า 100 คน   (2) ความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 (3) ปริมาณขยะที่นำมา Reduce, Reuse และ Recycle ในกิจกรรมห้องสมุดปลอดขยะเดือนพฤษภาคม 2561 
6. จัดหาทรัพยากรสารสนเทศด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมมีทรัพยากรสารสนเทศด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างเพียงพอจำนวนทรัพยากรด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม มีให้บริการไม่น้อยกว่า 100 รายการเดือนตุลาคม 2560 – เดือนกันยายน 2561ฝ่ายห้องสมุด
7. กิจกรรม “Share & Learn for Save” ระหว่างหอสมุดภายในมหาวิทยาลัย วิทยาเขต และศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง(1) แลกเปลี่ยนประสบการณ์และ
แนวทางการอนุรักษ์พลังงานและรักษาสิ่งแวดล้อมภายในห้องสมุด(2) ห้องสมุดทุกแห่งทั้งภายในและภายนอกที่ตั้งของมหาวิทยาลัย ดำเนินงานสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว เพื่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(1) ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดที่ประจำ ณ วิทยาเขต และศูนย์การศึกษานอกที่ตั้งมีความรู้และเข้าใจในด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ผ่านเกณฑ์การประเมินความรู้   (2) ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดของวิทยาเขตและศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง มีส่วนร่วมในกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในทุกศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง รวมทั้งวิทยาเขตเดือนสิงหาคม   2561รองผู้อำนวยการ (ทิพสุดา) และฝ่ายห้องสมุด

ปฏิทินการดำเนินงาน

การดำเนินงาน ปีงบประมาณ 2561ต.ค.60พ.ย.60ธ.ค.60ม.ค.61ก.พ.61มี.ค.61เม.ย.61พ.ค.61มิ.ย.61ก.ค.61ส.ค.61ก.ย.61
1. จัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2561|——|
2. นำแผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2561 เข้าที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสำนักฯ เพื่อรับทราบแนวทางการดำเนินงานและการวัดผล|——|
3. จัดประชุมคณะกรรมการดำเนินงาน เพื่อชี้แจงและกำหนดผู้รับผิดชอบในแต่ละกิจกรรมตามแผนปฏิบัติการ|——|
4. ดำเนินกิจกรรมตามแผนปฏิบัติการ ประจำปีงบประมาณ 2561|——-—————————————————————————————-|
5. จัดประชุมคณะกรรมการ เพื่อติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน|——|
6. รายงานผลการดำเนินงานต่อคณะกรรมการบริหารสำนักฯ|——|
7. ทบทวนผลการดำเนินงาน และจัดทำร่างแผนพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2562|——|