แผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว
ประจำปีงบประมาณ 2560
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

หลักการและเหตุผล

มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เป็นหนึ่งในสถาบันอุดมศึกษาที่ตระหนักถึงการพัฒนามหาวิทยาลัยในกรอบยุทธศาสตร์ “สวนดุสิต 5.0” ที่มุ่งขับเคลื่อนการเป็นมหาวิทยาลัยเฉพาะทางในสาขาอัตลักษณ์ โดยในปี 2560 มีการปรับยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยโดยเน้นการบริหารจัดการที่มีคุณภาพ ซึ่งการจัดการคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมถือเป็นการจัดการคุณภาพตามกรอบยุทธศาสตร์ที่สำคัญประการหนึ่ง โดยมหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีนโยบายในการจัดการคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมทั้งในส่วนที่เป็นการจัดการเรียนการสอน และสิ่งแวดล้อมโดยทั่วไปของมหาวิทยาลัย วิทยาเขต และส่วนที่เป็นพื้นที่จัดการศึกษานอกที่ตั้งของมหาวิทยาลัย เพื่อมุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยที่สวย สะอาด และใส่ใจสิ่งแวดล้อม (Clean & Green University)
ทั้งนี้ ห้องสมุดถือเป็นแหล่งเรียนรู้ ที่จะช่วยสร้างความตระหนักและความรับผิดชอบที่มีต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งดำเนินกิจกรรมที่ช่วยส่งเสริม สนับสนุน และให้ความรู้เกี่ยวกับการประหยัดพลังงานและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และเพื่อให้เกิดความสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับมหาวิทยาลัย สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ให้บริการด้านห้องสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ จึงได้จัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2560 ขึ้น เพื่อวางกรอบและแนวทางการดำเนินงานเพื่อการเป็นห้องสมุดสีเขียว (ARIT Green Library) โดยเน้นการดำเนินกิจกรรมที่สอดคล้องกับนโยบายและเป็นไปตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว และเกณฑ์การพัฒนาห้องสมุดสีเขียว

วัตถุประสงค์

1. เพื่อใช้เป็นกรอบและแนวทางการดำเนินงานการพัฒนาห้องสมุดสีเขียวเพื่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
2. เพื่อบริหารจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมภายในห้องสมุดและสำนักงาน ให้เป็นไปตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว และเกณฑ์การพัฒนาห้องสมุดสีเขียว
3. เพื่อกำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดด้านการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว โดยติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง

ความเชื่อมโยงการดำเนินงานพัฒนาห้องสมุดสีเขียวกับยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัย

แผนการดำเนินงาน

แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมเป้าหมาย/ผลสัมฤทธิ์ตัวชี้วัดระยะเวลาดำเนินการผู้รับผิดชอบ
1. โครงการ “ลดเพื่อโลก”
1.1 ลดการใช้พลังงานไฟฟ้า
1.1.1 กำหนดมาตรการประหยัดพลังงานไฟฟ้า
1.1.2 บันไดแคลอรี่
1.1.3 การจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ประหยัดพลังงานไฟฟ้า		(1) ลดการใช้พลังงานไฟฟ้า
(2) ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสร้างจิตสำนึกที่ดีในการใช้พลังงานไฟฟ้า		ปริมาณการใช้ไฟฟ้าไม่
เกินค่ามาตรฐานที่
กำหนด (EUI)		เดือนพ.ค. – มิ.ย. 60ฝ่ายสำนักงาน
1.2 ลดการใช้น้ำ
1.2.1 กำหนดมาตรการประหยัดน้ำ
1.2.2 การให้ความรู้และสื่อประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการประหยัดน้ำ		ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและสร้างความตระหนักในการใช้น้ำอย่างประหยัดและคุ้มค่ารายงานผลการสำรวจและบำรุงรักษาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการลดการสูญเสียน้ำเดือนพ.ค. – มิ.ย. 60ฝ่ายสำนักงาน
1.3 ลดปริมาณขยะ
1.3.1 การคัดแยกขยะ
1.3.2 ลดปริมาณขยะโดยใช้หลัก 3R
1.3.3 การบันทึกปริมาณขยะ		(1) บันทึกปริมาณขยะ และตรวจสอบความถูกต้องของการคัดแยกขยะ
(2) มีวิธีการจัดการขยะที่เหมาะสม		(1) ปริมาณขยะกระดาษลดลง
(2) ร้อยละของปริมาณขยะที่นำมา recycle หรือ reuse เพิ่มขึ้น		เดือนพ.ค. – มิ.ย. 60ฝ่ายห้องสมุด
ฝ่ายสำนักงาน
1.4 ลดการใช้ทรัพยากร
1.4.1 การนำระบบอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ เช่น ประชุมโดยใช้ e-Meeting เป็นต้น
1.4.2 สื่อประชาสัมพันธ์แบบออนไลน์ เช่น e-Brochure เป็นต้น
1.4.3 รณรงค์ no print โดยใช้ช่องทางอื่น เช่น Scan การส่ง email การใช้ Microsoft form ในการทำแบบประเมินผล
1.4.4 Green Office เช่น การใช้กระดาษ reuse เป็นต้น		(1) ลดการใช้กระดาษ
(2) ใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
(3) พัฒนาคุณภาพการทำงานให้เป็นไปตามมาตรฐาน “สำนักงานสีเขียว”		(1) ปริมาณการใช้กระดาษลดลง
(2) สถิติการใช้งานระบบอิเล็กทรอนิกส์
(3) งบประมาณในการจัดซื้อหมึกพิมพ์คอมพิวเตอร์ลดลง
(4) สถิติการเบิกวัสดุสำนักงาน		เดือนพ.ค. – มิ.ย. 60ฝ่ายศูนย์ข้อมูลกลาง
ฝ่ายสำนักงาน
1.5 ลดมลภาวะทางเสียงและมลพิษทางอากาศ
1.5.1 กำหนดพื้นที่งดใช้เสียง (Please Be Quiet Zone)
1.5.2 การบำรุงรักษาและล้างเครื่องปรับอากาศเป็นประจำทุกปี
1.5.3 ให้ความร่วมมือกับศูนย์สิ่งแวดล้อมในการจัดเก็บตัวอย่างการปนเปื้อนและการแพร่กระจายของเชื้อราในอากาศภายในอาคารหอสมุด		(1) สภาพแวดล้อมภายในห้องสมุดเอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้รับบริการ
(2) ห้องสมุดและสำนักงานมีสภาพแวดล้อมที่ดีในการทำงาน อากาศถ่ายเทสะดวก และผู้ปฏิบัติงานรวมทั้งผู้รับบริการมีสุขภาพอนามัยที่ดี		(1) ข้อร้องเรียนจากผู้รับบริการลดลง ในด้านมลภาวะทางเสียงและมลพิษทางอากาศ
(2) จำนวนครั้งของการล้างเครื่องปรับอากาศต่อปี
(3) ผลการจัดเก็บตัวอย่างการปนเปื้อนและการแพร่กระจายเชื้อราในอากาศภายในอาคารหอสมุด		 ฝ่ายห้องสมุด
ฝ่ายสำนักงาน
2. กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ มุมให้ความรู้ การอบรมด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมการอ่าน และการจัดกิจกรรมสิ่งแวดล้อมโลก(1) ผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการได้รับความรู้และมีจิตสำนึกที่ดีต่อการอนุรักษ์พลังงานและรักษาสิ่งแวดล้อม
(2) มีการสื่อสารประชาสัมพันธ์ และจัดกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ ทางด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม		(1) ผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการมีความรู้และเข้าใจการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ผ่านเกณฑ์การประเมินความรู้
(2) ผู้ปฏิบัติงานมีส่วนร่วมในกิจกรรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนบุคลากรทั้งหมด
(3) รายงานผลการจัดกิจกรรมสิ่งแวดล้อมโลก		 ฝ่ายห้องสมุด
ฝ่ายพัฒนาระบบการเรียนรู้
3. กิจกรรมการแข่งขัน 5 ส. ระหว่างฝ่าย(1) สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติงาน ทำให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างรวดเร็ว
(2) พื้นที่สำนักงานสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อย
(3) ลดความสิ้นเปลืองในการจัดซื้อวัสดุสำนักงานเกินความจำเป็น		(1) ผู้ปฏิบัติงานมีส่วนร่วมในกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนบุคลากรทั้งหมด
(2) คะแนนประเมิน 5 ส. ผ่านเกณฑ์ในระดับดีทุกฝ่าย
(3) ระดับความพึงพอใจของบุคลากรต่อสภาพแวดล้อมในการทำงาน คะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80
(4) ปริมาณการจัดซื้อวัสดุสำนักงานลดลง		เดือนพ.ค.60ฝ่ายพัฒนาระบบการเรียนรู้
4. กิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดี โดยประเมินและลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมภายในสำนักงานและห้องสมุด เช่น ขยะกระดาษ เศษอาหาร เป็นต้น
(1) การคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นต์
(2) กำหนดมาตรการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
(3) กิจกรรมชดเชยคาร์บอน (ระดับองค์กร) เช่น การจัดซื้อวัสดุสำนักงานที่มีฉลากเขียว หรือวัสดุสำนักงานที่มีสัญลักษณ์คาร์บอนฟุตพริ้นท์ เป็นต้น		ห้องสมุดมีภาพลักษณ์ที่ดีในด้านความรับผิดชอบต่อสังคม และมีส่วนร่วมในการลดภาวะโลกร้อน(1) ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กรต่อจำนวนผู้มารับบริการ
(2) ปริมาณการลดและชดเชยก๊าซเรือนกระจก		 ฝ่ายสำนักงาน
5. กิจกรรม “Share & Learn for Save” ระหว่างหอสมุดภายในมหาวิทยาลัย วิทยาเขต และศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง(1) แลกเปลี่ยนประสบการณ์และ
แนวทางการอนุรักษ์พลังงานและรักษาสิ่งแวดล้อมภายในห้องสมุด
(2) ห้องสมุดทุกแห่งทั้งภายในและภายนอกที่ตั้งของมหาวิทยาลัย ดำเนินงานสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว เพื่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม		(1) ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดที่ประจำ ณ วิทยาเขต และศูนย์การศึกษานอกที่ตั้งมีความรู้และเข้าใจในด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ผ่านเกณฑ์การประเมินความรู้
(2) ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดของวิทยาเขตและศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง มีส่วนร่วมในกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในทุกศูนย์การศึกษานอกที่ตั้ง รวมทั้งวิทยาเขต		 รองผู้อำนวยการ (ทิพสุดา) และฝ่ายห้องสมุด

ปฏิทินการดำเนินงาน

การดำเนินงาน ปีงบประมาณ 2560ต.ค.59พ.ย.59ธ.ค.59ม.ค.60ก.พ.60มี.ค.60เม.ย.60พ.ค.60มิ.ย.60ก.ค.60ส.ค.60ก.ย.60
1. จัดทำนโยบายการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว และคำสั่งคณะกรรมการดำเนินงาน|——–——–|
2. จัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2560|——–——–|
3. จัดประชุมคณะกรรมการดำเนินงาน เพื่อชี้แจงและกำหนดผู้รับผิดชอบในแต่ละกิจกรรมตามแผนปฏิบัติการ|——|
4. ดำเนินกิจกรรมตามแผนปฏิบัติการ ประจำปีงบประมาณ 2560|——–———-———-——–|
5. จัดประชุมคณะกรรมการ เพื่อติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน|——|
6. รายงานผลการดำเนินงานต่อคณะกรรมการบริหารสำนักฯ|——|
7. รายงานผลการดำเนินงานต่อคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยฯ|——|
8. ทบทวนผลการดำเนินงาน และจัดทำร่างแผนพัฒนาห้องสมุดสีเขียว ประจำปีงบประมาณ 2561|——–——–|